ΣΥΡΙΖΑ-Καμμένος – Venceremos;*

 

Τρίνκουλος: Πω, πω, να την η μπόρα! Έφτασε. Κάλλιο να κάμω δεν μου μένει, παρά να μπω και να χωθώ κάτω από την κάπα του. Δε βλέπω μέρος άλλος να κρυφτώ εδώ γύρω. Η δυστυχία σε κάνει να συναγελάζεσαι με συντροφιές πολύ παράξενες. Εδώ θα πάω να προφυλαχτώ, ώσπου να πέσει και η τελευταία σταγόνα της καταιγίδας.

Σαίξπηρ, Η τρικυμία, Πράξη Β΄, σκηνή 2 (μετ. Νικόλαος Μ. Παναγιωτάκης, εκδ. Στιγμή).

Αρχές του 2000. Δευτεροετής φοιτητής, αναλαμβάνω μια εργασία για τις ιδεολογικές τάσεις στη Νέα Δημοκρατία. Στόχος μου, να καταγράψω τις διαφορετικές πολιτικές ομάδες στον χώρο της και να ανιχνεύσω τις ιδεολογικές τους αφετηρίες. Μετά από κάποιο τσαλαβούτημα στη θεωρία περί ιδεολογίας (από τη μαρξιστική σκέψη στον μεταμαρξισμό των Μουφ-Λακλάου και την αναλυτική σκέψη του Μάικλ Φρήντεν) και λίγα ομολογουμένως διαβάσματα ελληνικής πολιτικής ιστορίας (όπου με δυσκολία βρήκα αναφορές στον χώρο της ΝΔ, καθώς το ΠΑΣΟΚ θεωρείτο πιο cool) καταπιάστηκα με το πιο ενδιαφέρον, εμπειρικό, μέρος της έρευνας.

 

 

Εκείνη την άνοιξη, λοιπόν, για πρώτη –και τελευταία– φορά, άρχισα να περιφέρομαι στους διαδρόμους της Bουλής και από εκεί σε πολιτικά και δημοσιογραφικά γραφεία. Γνώρισα ενδιαφέροντες τύπους «πολιτικών ζώων». Δημοσιογράφοι μεγάλων μέσων και άλλοι μικρότερου βεληνεκούς, εξαρτημένοι από «πληροφορίες» και δίκτυα πατρωνίας μου προσέφεραν ενδιαφέρουσες εισαγωγές στα προσωποπαγή φέουδα του δεξιού χώρου. Πολιτικοί της επαρχίας έβρισκαν χρόνο να με δουν, ελπίζοντας σε λίγα λεπτά δημοσιότητας. Πολιτικοί του Κολωνακίου με παρέπεμπαν στους γραμματείς και τις κομματικές νεολαίες που ήλεγχαν. Γνώρισα, ακόμα, πολιτικούς επιστήμονες που έβλεπαν το πανεπιστήμιο ως πάρεργο, προτιμώντας να βρίσκονται στην υπηρεσία διαφόρων πολιτικών τζακιών.

Η πλειονότητα των «πληροφοριοδοτών» μου αφιέρωνε δυο-τρία λεπτά. Λίγοι πολιτικοί δέχθηκαν να συζητήσουν μαζί μου στο γραφείο τους. Ένας εξ αυτών ήταν σημαίνον στέλεχος της τότε «ακροδεξιάς» τάσης της Νέας Δημοκρατίας, σύμφωνα με τον Τύπο της εποχής. Το διερευνητικό ραντεβού κλείστηκε με ευκολία, και χωρίς καμία μεσολάβηση. Αρκούσε ένα τηλεφώνημα στο πολιτικό του γραφείο, γεγονός που με χαροποίησε ιδιαίτερα. Το γραφείο της οδού Φιλελλήνων θύμιζε ιατρείο. Η γραμματέας με οδήγησε στην αίθουσα αναμονής. Ο χώρος ήταν γεμάτος ηλικιωμένους που κρατούσαν διαφόρων ειδών φακέλους. Μπήκα στο γραφείο τη στιγμή που ένας κύριος άφηνε ένα υπόμνημα με το βιογραφικό της κόρης του. Από την αρχή ήταν σαφές ότι μου αναλογούσε το πολύ ένα τέταρτο της ώρας. Προσπάθησα εν τάχει να εξηγήσω το σκεπτικό της έρευνας και να δικαιολογήσω το αίτημα για μια on the record συνέντευξη. Κάθε λίγο και λιγάκι έκανε την εμφάνισή της η γραμματέας, με την οποία ο πολιτικός συνομιλούσε… στα γαλλικά. Μόλις τελείωσε η δεκαπεντάλεπτη συζήτησή μας για τον ιδεολογικό χάρτη της Νέας Δημοκρατίας και προτού η γραμματέας μου δείξει ευγενικά την πόρτα της εξόδου, άφησα τον κατάλογο των ερωτήσεών μου χωρίς ποτέ να λάβω, όπως ήταν αναμενόμενο, απάντηση.

Ο πολιτικός της ιστορίας είναι ο Πάνος Καμμένος. Η πολιτική του διαδρομή τη δεκαετία του ’80 στον χώρο της ΟΝΝΕΔ δεν άφηνε περιθώρια αμφιβολίας για την κατάταξή του στον χώρο της «ακροδεξιάς» τάσης της ΝΔ. Ο χρόνος που πέρασα στο πολιτικό του γραφείο με έκανε να βιώσω, έστω και για λίγο, τη φαυλότητα του πολιτικού συστήματος που το κόμμα του (και ο ίδιος) υπηρετούσε. Υπήρχε κάτι αναξιοπρεπές στην εικόνα ενός νεαρού πολιτικού που στεκόταν με καμάρι μπροστά από μια δυσανάλογα μεγάλη ελληνική σημαία, με φόντο τους Στύλους του Ολυμπίου Διός, υποδεχόμενος τους πολίτες-πελάτες με τα μικρά και μεγάλα τους ρουσφέτια. Λίγες εβδομάδες αργότερα, η εργασία μου τελείωσε. Ανακουφισμένος, επέστρεψα στον «φυσικό» μου χώρο: του πανεπιστημίου, των συζητήσεων για τα νέα κοινωνικά κινήματα, των πρωτοβουλιών ενάντια στον μιλιταρισμό, των κινήσεων αλληλεγγύης για τους μετανάστες. Ο πολιτικός μου κόσμος, το σχήμα «Αντί της Σιωπής» στο Πάντειο, αντιλαμβανόταν, σίγουρα, την πολιτική διαφορετικά από τη ΔΑΠ και την ΠΑΣΠ.

Παράλληλα με τις σπουδές μου, αποφάσισα να ενταχθώ στη νεολαία του Συνασπισμού και κατόπιν του ΣΥΡΙΖΑ. Το πέρασμα του χρόνου έφερε μικρές και μεγάλες χαρές αλλά και μεγάλες διαψεύσεις. Μια από τις δραματικότερες, για μένα, συμβολικά στιγμές ήταν η εικόνα του Αλέξη Τσίπρα στη σκηνή του προεκλογικού περιπτέρου του ΣΥΡΙΖΑ το βράδυ των τελευταίων εκλογών να απευθύνεται στον Πάνο Καμμένο: «Ενώνουμε τις σημαίες και τις δυνάμεις μας κάτω από την σημαία της εντιμότητας και του αγώνα». Ύστερα, ο Πάνος Καμμένος ανεβαίνει στην κεντρική σκηνή και χαιρετάει τον κόσμο του Σύριζα υπό επευφημίες – μια σκηνή που θυμήθηκα πολλές φορές έκτοτε, γι’ αυτό και επανέρχομαι σε αυτήν σήμερα. Για κάποιους, ήταν, στρατηγική συμμαχία. Για άλλους ευκαιριακή συμμαχία. Για κάποιους τρίτους, memento mori της Αριστεράς των αξιών. (www.youtube.com/watch?v=C3lSg_8OT2Q)

«Μα, μπορούσε να γίνει κάτι άλλο; Η συνεργασία με τους ΑΝΕΛ δεν ήταν μονόδρομος; Ποια άλλη πολιτική δύναμη θα άφηνε ελεύθερο τον ΣΥΡΙΖΑ να επαναδιαπραγματευτεί τους όρους του Mνημονίου; Υπήρχε κάποια άλλη αξιόπιστη εναλλακτική στο αντιμνημονιακό στρατόπεδο;». Όντως, μόλις η «αντιμνημονιακή» λαίλαπα κατέκαυσε τον έτερο μαρκετίστα της λαϊκιστικής ακροδεξιάς Καρατζαφέρη, ο Καμμένος μεταχειρίστηκε παρόμοια επικοινωνιακά εργαλεία για να εκπροσωπήσει ένα υπερσυντηρητικό «αντι-μνημονιακό» ακροατήριο. Πρωταρχικός στόχος ήταν η ανάληψη ρυθμιστικού ρόλου στο ευρύτερο «αντιμνημονιακό» στρατόπεδο. Και επετεύχθη. Απώτερος στόχος, η ανάληψη ρυθμιστικού ρόλου στην κυβέρνηση. Και επετεύχθη. Την ίδια στιγμή, διάφοροι εντός του ΣΥΡΙΖΑ δεν είχαν ιδιαίτερο πρόβλημα να αφήνουν τον Πάνο να παίζει με τα στρατιωτάκια του — μόνο που τα «στρατιωτάκια» κοστίζουν. Και, φέρ’ ειπείν, είναι ισχυρά τα συμφέροντα όσων δεν επιθυμούν μειώσεις στις στρατιωτικές δαπάνες.

Στη νέα «μετα-νεο-μνημονιακή» πολιτική περίοδο που διανύουμε περάσαμε από την αναμονή της ελπίδας («Η ελπίδα έρχεται») στη διαρκή αναβολή του ερχομού της. Είναι η στιγμή της μετάβασης από την αντίσταση στην ανθεκτικότητα (Αντώνης Λιάκος, «Από την αντίσταση στην καθημερινότητα», περ. Χρόνος, τχ. 27, Ιούλιος 2015). Στην «ενεργό ετοιμότητα» (Αριστείδης Μπαλτάς, «Αναμένοντας ενεργά την καίρια εικόνα», «Ενθέματα», Η Αυγή, 30.8.2015). Από το «παλιό» στο «νέο». Και οι ΑΝΕΛ του Πάνου Καμμένου; Τι ακριβώς το «νέο» εκπροσωπούν στην δεύτερη κυβέρνηση της Αριστεράς; Κομίζουν νέα ήθη; Νέες προτάσεις προοδευτικής διακυβέρνησης και αριστερών μεταρρυθμίσεων; Εγγυώνται τη ρήξη με τη διαπλοκή; Την αναδιανομή του πλούτου; Την αποτελεσματικότερη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης; Την εκ θεμελίων μεταρρύθμιση της δημόσιας παιδείας; Την καταπολέμηση ρατσιστικών και αντισημιτικών στερεοτύπων; Την εξάρθρωση των ακροδεξιών θυλάκων στην Αστυνομία; Τον εξορθολογισμό και τη μείωση των εξοπλισμών; Τη μεταρρύθμιση του σπάταλου και παρωχημένου μοντέλου άμυνας της χώρας; Την φορολόγηση του εκκλησιαστικού πλούτου;

Κατά τη γνώμη μου, υπάρχει και μια διαφορετική, πιο επικίνδυνη λειτουργία της συνιστώσας ΑΝΕΛ στη δεύτερη κυβέρνηση της Αριστεράς. Εδώ και χρόνια συντηρείται από νεοεισερχόμενους στον χώρο του Σύριζα, με μακρά θητεία στον χώρο του πασοκικού σοσιαλισμού, η παραπλανητική αντίληψη ότι η αντιδογματική Αριστερά, που ιστορικά διαμόρφωσε το ρεύμα του Συνασπισμού και κατόπιν του ΣΥΡΙΖΑ έχει δυσανεξία απέναντι σε καθετί το εθνικό. Έτσι, η συνεργασία με έναν πολιτικό εταίρο που έχει την ίδια «αντιμνημονιακή» κατεύθυνση και εμφανίζεται ως θεματοφύλακας των δικαίων του έθνους μπολιάζει τον ΣΥΡΙΖΑ με θετικά εθνικά περιεχόμενα και αναχαιτίζει κάθε απόπειρα εμφάνισης της κυβέρνησης της Αριστεράς ως αντιπατριωτικής δύναμης. Επ’ αυτού, όμως, θα χρειαστεί, νομίζω, να επανέλθω.

*Δημοσιεύθηκε στα Ενθέματα της Κυριακάτικης Αυγής, 15 Νοεμβρίου 2015.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s